Choroba Peyroniego najczęściej dotyka mężczyzn między 40. a 60. rokiem życia, choć tak naprawdę może ona wystąpić w każdym wieku. Nienaturalne wygięcie prącia i silny ból mogą znacząco obniżyć jakość życia, dlatego tak ważne jest przeprowadzenie odpowiedniej diagnostyki i wprowadzenie leczenia jak najszybciej po pojawieniu się pierwszych objawów.
Choroba Peyroniego – na czym polega?
Choroba Peyroniego, określana również jako stwardnienie plastyczne prącia, to przewlekłe schorzenie charakteryzujące się powstawaniem włóknistych blaszek w obrębie błony białawej prącia. Proces ten prowadzi do patologicznego skrzywienia prącia, które jest wynikiem nierównomiernego rozciągania błony podczas erekcji. Zmiany te wiążą się nie tylko z deformacją anatomiczną, ale także z dolegliwościami bólowymi i zaburzeniami funkcji seksualnych.
Geneza choroby pozostaje w dużej mierze niejasna, choć najpowszechniej akceptowaną hipotezą jest powtarzające się mikrourazowanie błony białawej podczas aktywności seksualnej lub innych mechanicznych obciążeń. W efekcie dochodzi do przewlekłego procesu zapalnego i nieprawidłowej przebudowy tkanki łącznej, skutkującej tworzeniem się włóknistych płytek.
Przebieg kliniczny i fazy choroby Peyroniego
Obraz kliniczny choroby dzieli się na dwie główne fazy: ostrą (aktywnego zapalenia) oraz przewlekłą (faza stabilizacji).
Faza ostra
Trwa zwykle do 12 miesięcy i charakteryzuje się występowaniem miejscowego stanu zapalnego w obrębie błony białawej. Ból prącia, zwłaszcza podczas erekcji, pojawia się u około 40% pacjentów i może towarzyszyć także w spoczynku. W tym stadium następuje proliferacja fibroblastów i powstawanie miękkich guzków lub blaszek, które w dalszej kolejności ulegają stwardnieniu. Jednocześnie obserwuje się progresywne skrzywienie prącia – najczęściej w kierunku grzbietowym, chociaż możliwe są deformacje boczne lub ku dołowi. Kąt zakrzywienia bywa różnorodny, często przekraczając 30 stopni, co znacząco wpływa na jakość życia seksualnego.
Faza przewlekła
Po ustabilizowaniu procesu zapalnego blizny w obrębie błony białawej przestają się powiększać. Skrzywienie prącia utrzymuje się, a ból zazwyczaj ulega złagodzeniu lub ustępuje całkowicie, choć u niektórych pacjentów może się utrzymywać podczas erekcji. W tej fazie często pojawiają się problemy z osiągnięciem i utrzymaniem wzwodu, co wynika ze współistniejących zaburzeń naczyniowych lub neurologicznych. Nieleczona choroba może prowadzić do trwałej deformacji, skrócenia prącia oraz impotencji, wpływając negatywnie na dobrostan psychiczny pacjentów.
Jak wygląda diagnostyka?
Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie oraz badaniu fizykalnym, podczas którego lekarz ocenia obecność i lokalizację blizn, stopień skrzywienia oraz ewentualne bolesne obszary. W celu precyzyjnej oceny deformacji stosuje się badanie erekcji farmakologicznej – indukuje się wzwód za pomocą leków doświadczalnych, co pozwala na dokładne zobrazowanie kształtu prącia oraz stopnia jego skrzywienia, często dokumentowane zdjęciami.
Leczenie choroby Peyroniego
Terapia dobierana jest na podstawie zaawansowania choroby, nasilenia objawów oraz potrzeb pacjenta. Z uwagi na przewlekły charakter schorzenia, celem leczenia jest przede wszystkim zmniejszenie bólu, ograniczenie progresji skrzywienia oraz poprawa funkcji seksualnych.
Leczenie farmakologiczne
We wczesnym stadium choroby stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne w celu kontroli procesu zapalnego. Preparaty doustne, takie jak witamina E, L-karnityna, tamoksyfen czy kwasy omega-3, mają działanie wspomagające, choć ich skuteczność nie jest jednoznacznie potwierdzona w badaniach klinicznych.
Wstrzyknięcia bezpośrednio do płytki włóknistej preparatów takich jak kolagenaza Clostridium histolyticum, interferon alfa-2b (http://www.przeglad.ump.edu.pl/uploads/2016/1/97_1_46_2016.pdf) czy werapamil umożliwiają zmniejszenie zwłóknienia i poprawę elastyczności błony białawej. Iniekcje te wymagają wykonania przez specjalistę i wykazują skuteczność w redukcji kąta skrzywienia prącia.
Terapie nieinwazyjne i wspomagające
Wśród metod niechirurgicznych dużą popularność zyskała terapia falą uderzeniową (ESWT), której celem jest rozmiękczenie blizn oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Kliniczne obserwacje wskazują na redukcję bólu u ponad 90% leczonych oraz poprawę jakości wzwodu u około połowy pacjentów. Terapia jest bezpieczna, nie wymaga znieczulenia i może być powtarzana w razie potrzeby.
Urządzenia trakcyjne stosowane przez kilka godzin dziennie przez okres co najmniej trzech miesięcy wywierają mechaniczne rozciąganie błony białawej, co zwiększa aktywność enzymów degradujących kolagen i sprzyja remodelacji tkanki. Efekty obejmują redukcję kąta skrzywienia średnio o 30–40%, poprawę długości i obwodu prącia oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Terapia wymaga jednak dużej motywacji pacjenta, a jej skuteczność jest uzależniona od czasu stosowania i regularności.
Leczenie operacyjne
Zabiegi chirurgiczne zarezerwowane są dla pacjentów z ustabilizowaną chorobą (co najmniej 3 miesiące bez progresji), u których skrzywienie prącia przekracza 30°, powoduje znaczne ograniczenia seksualne lub współistnieją zaburzenia erekcji. Wybór techniki zależy od kąta skrzywienia, długości prącia oraz obecności zwapnień.
Wsparcie psychologiczne może okazać się niezbędne
Deformacja prącia, ból oraz trudności w funkcjonowaniu seksualnym mają istotny wpływ na psychikę mężczyzn dotkniętych chorobą Peyroniego. Częste są zaburzenia nastroju, obniżone poczucie własnej wartości, a nawet depresja czy lęki. Dlatego integralną częścią terapii powinna być otwarta komunikacja z partnerem oraz, w razie potrzeby, wsparcie psychologiczne.
Choroba Peyroniego – leczenie może przynieść doskonałe efekty
Choroba Peyroniego pozostaje wyzwaniem diagnostycznym i terapeutycznym, wymagającym indywidualnego podejścia. Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia znacząco poprawiają rokowanie oraz komfort życia pacjentów. Jedno jest pewne – choć początkowo objawy mogą wydawać się bardzo niepokojące, istnieje wiele skutecznych metod leczenia, które mogą przywrócić pacjentom komfort życia i dobre samopoczucie.
